English / Persian
امروز چهارشنبه 3 خرداد 1396
کاربرد جاذب های اکسیژن در بسته بندی مواد غذایی چیست
شهرک فناوری
گروه کارخانجات پارت لاستیک
کانال تلگرام کلینیک تخصصی بسته بندی مواد غذایی ایرانبانک جامع خرید و فروش ماشین آلات صنایع غدایی و بسته بندی ایرانکانال تلگرامی باشگاه فرمولاسیون مواد غذایی ایرانماشین الات بسته بندی حبوبات و خشکبار

آمار بازدیدکنندگان

کاربر گرامی :  شما می توانید سئوالات مورد نظر خود را در زمینه های متنوع بسته بندی ازطریق منوی تماس یا ما به این

 کلینیک منعکس و پاسخ های متعدد در خصوص سئوال مطروحه را از طریق همین سایت مشاهده فرمائید

دوشنبه 7 دی 1394
 مریم اکبریان

حضور اکسیژن به مقدار زیاد در بسته های غذا می تواند باعث رشد حشرات و میکروب های هوازی، تغییرات نامطلوب عطر، طعم، رنگ و از دست رفتن مواد مغذی گردد. به عبارت دیگر می تواند آغازگر واکنشهای اکسیداسیون بوده ویا سرعت این واکنش ها را افزایش دهد و از آنجایی که مقدار اکسیژن با طول مدت ماندگاری تأثیر مستقیم دارد. از این رو کنترل سطح اکسیژن در بسته بندی های مواد غذایی امری مهم تلقی می شود. استفاده  از جاذب هاي اكسيژن در بسته بندي مواد غذايي نقش بسزايي در افزايش عمر ماندگاري در طيف وسيعي از مواد غذايي دارد.

بسته بندی فعال شرایط حاکم بر غذای بسته بندی شده را به نحوی تغییر می دهد که مدت زمان نگهداری آن افزایش پیدا کند و ایمنی و خصوصیات حسی غذا بهبود یابد در حالیکه کیفیت غذای بسته بندی شده را نیزحفظ نماید. یکی از تکنیک هایی بسته بندی فعال، جاذب ها هستند که در این حالت مواد افزودنی فعال در مقابل تغییرات محیطی ایجاد شده در بسته بندی محصولات از خود واکنش نشان می دهند. از مهمترین و پر کاربرد ترین جاذب ها، جاذب اکسیژن می باشد که میتواند به طور موثری از حضور و اثرات سو آن به مواد غذایی جلوگیری کند. جاذب هاي اكسيژن و رطوبت مهمترين تركيبات از لحاظ تجاري در مبحث بسته بندي هاي فعال مي باشند. گیرنده ي اکسیژن ماده اي است که اکسیژن را به طور آنزیمی یا شیمیایی می گیرد و بنابراین بسته ي غذا را کاملاً در مقابل تجزیه و تغییر کیفیت در اثر اکسیژن محافظت می کند جاذب های اكسيژن به دو نوع فلزي و غير فلزي تقسيم مي گردند و در هر دو با واكنش شيميايي موجب اكسيد شدن جاذب و حذف اكسيژن مي گردد.

مواد جاذب اكسيژن يک سد فعال را به بسته بندي اهدا مي كنند كه باعث جذب اكسيژن در فضاي داخل بسته بندي، اكسيژن مانده در داخل محصول وهمچنين اكسيژني كه به مرور زمان از ديواره بسته بندي وارد بسته بندي شده است مي گردد (اكسيژن را به  کمتر از 01/0 درصد كاهش میدهد)

  
دوشنبه 7 دی 1394
 هدیه کشمیری

در اکثر موارد عامل فساد مواد غذایی وجود اکسیژن می باشد برای حذف اکسیژن از بسته بندی ماده غذایی عمدتاً از روشهای اتمسفر اصلاح شده و بسته بندی تحت خلأ استفاده می شود. ولی این روشهای فیزیکی نمی توانند اکسیژن را بطور کامل حذف نمایند و معمولاً مقداری اکسیژن (2-1/0 درصد) در داخل بسته بندی باقی می ماند .

اکسیژن باقیمانده در بسته بندی و همچنین اکسیژن که بعدا وارد ماده غذایی میشود با ماده غذایی واکنش داده وتاثیرات نامطلوبی از خود به جا میگذارد ونهایتا باعث افت کیفیت و عمر انباری ماده غذایی می گردد.

البته همیشه وجود اکسیژن در بسته نامطلوب نیست .

اثرات نامطلوب وجود اکسیژن در بسته بندی ممواد غذایی:

ü     تندشدگی و اکسیداسیون چربی ها

ü     افت ویتامین های مواد غذایی به خصوص ویتامین c

ü     رشد میکروارگانیسم های هوازی عامل فساد

ü     قهوه ای شدن آنزیمی و غیر آنزیمی میوه جات برش خورده

ü     اکسیداسیون مواد عطری وطعمی

ü     تغییر رنگ رنگدانه های میوه جات وسبزیجات فراوری شده

 

Ø     جاذب های اکسیژن از اثرات نامطلوب فوق جلوگیری می کند.

 

       جاذب های اکسیژن موادی هستند که در داخل بسته قرار می گیرد و به صورت شیمیای یا آنزیمی با اکسیژن واکنش داده و غلظت اکسیژن داخل بسته را به کمتر از 0.01 درصد کاهش داده و در همین سطح نگه می دارد. یا از طریق ایجاد اختلاف فشار جزئی باعث شوند اکسیژن موجود در بافت ماده غذایی طبق پدیده انتشار وارد فضای داخل بسته بندی شده و آن را حذف نمایید.

ü     از مواد جاذب اكسيژن در محصولاتي كه نياز به محافظت در مقابل اكسيژن را داشته، توسط توليدكنندگاني كه قصد جايگزيني شيشه و يا بسته بنديهاي فلزي با بسته بنديهاي پلاستيكي با وزن كمتر، كه استفاده آسان تررا نيز به همراه خود دارند و بسته بنديهاي پلاستيكي تك لايه استفاده مي شود. ز اين مواد جاذب اكسيژن، در صنعت بسته بندي نوشابه ها در بسته بنديهاي پت كه روز به روز رونق بيشتري پيدا مي كنند، در فيلم هاي مورد استفاده در بسته بندي انواع فرآورده هاي گوشتي و بسته بنديهاي زيپ دار جهت بسته بندي محصولاتي كه بسته بندي آنها قابليت بسته شدن دوباره را دارند، استفاده مي شود.

ü     اكسيد آهن اولين ماده جاذب اكسيژن در ساشه ها بود. ماده جاذب اكسيژن ديگر اسيد آسكوربيك بوده كه اغلب در واشرهاي موجود در درب بطرهاي حاوي آبجو و بطرهاي حاوي آب ميوه جهت جذب اكسيژن كه از درب پلاستيكي اين محصولات عبور مي كند، استفاده مي شود. بيشتر بطريهاي پلي استري حاوي آبجو و يا آب ميوه ها امروزه حاوي نايلون ام دي ايكس شش، كاناليز شده با كبالت مي باشند كه كار جذب اكسيژن را برعهده دارند. براي مثال شركت سيبا مواد جاذب اكسيژني به بازار عرضه كرده است كه آنها را مي توان در بسته بنديهاي چند لايه پلي اولفيني نيز استفاده نمود. اين مواد جاذب اكسيژن، نسبت به رطوبت حساس بوده و در اثر رطوبت بالاي موجود در مواد غذايي، نوشيدنيها و يا محصولا بهداشت فردي فعال شده و عمل مي كنند.

ü     سيستم جاذب اكسيژن را بر پايه يك رزين اكسيدشونده، توليدمی شوداين سيستم از اتيلن متيل اكريلات سيكلو هگزن متيل اكريلات و يك مستربچ حاوي مواد فعال شونده نوري و يك كاتاليزاتور نمكي كبالت تشكيل شده است. اين سيستم را مي توان بين لايه هاي عادي و لايه داخلي محافظ بسته بنديهاي چند لايه، اكسترود نمود. عمليات جذب اكسيژن از طريق نوريووي تابيده شده بر روي بسته بندي آغاز مي شود. از اين سيستم در بسته بندي محصولات گوشتي، انواع پنير و انواع خمير تازه استفاده مي شود. از اين سيستم مي توان همچنين در بسته بندي محصولات خشك مانند قهوه، خشكبار و يا پودرهاي شيريني پذيري نيز استفاده نمود. اين سيستم مي تواند برخلاف ساير مواد جاذب اكسيژن، شفافيت خاصي را به بسته بندي اهدا نمايد و هيچگونه طعم اضافه را به محصول داخل بسته بندي نمي دهند.

ü     سيستم جاذب اكسيژن مبتني بر فلز، توانايي جذب اكسيژن در برخي غذاهاي با رطوبت بالا، متوسط يا كم و حاوي چربي را دارد. سيستم جاذب اكسيژن آنزيمي نسبت به سيستمهاي مبتني بر فلز گرانتر هستند. سيستمهاي اكسيداسيون آنزيمي نيز نفوذپذيري بالايي در كيسه هاي معطر دارند. بنابراين استفاده از اين سيستمهاي مبتني برآنزيم محدوده گسترده اي دارد.

منابع:

یونس زاهدی ،ناصر صداقت،کاربردهای جاذب اکسیژندر بسته بندی مواد غذایی

تقي زاده، ا، عبادي، م، علي آبادي، م، مروري بر بسته بندي فعال در صنايع غذايي

Floros,J. D., Dock,L. L., and Han,J. H. 1997. Active packaging technologies and applications. Food, Cosmet. Drug Packaging,20: 10 17

 

 

  
پنج شنبه 3 دی 1394
 مریم اکبریان

حضور اکسیژن به مقدار زیاد در بسته های غذا می تواند باعث رشد حشرات و میکروب های هوازی، تغییرات نامطلوب عطر، طعم، رنگ و از دست رفتن مواد مغذی گردد. به عبارت دیگر می تواند آغازگر واکنشهای اکسیداسیون بوده ویا سرعت این واکنش ها را افزایش دهد و از آنجایی که مقدار اکسیژن با طول مدت ماندگاری تأثیر مستقیم دارد. از این رو کنترل سطح اکسیژن در بسته بندی های مواد غذایی امری مهم تلقی می شود. استفاده  از جاذب هاي اكسيژن در بسته بندي مواد غذايي نقش بسزايي در افزايش عمر ماندگاري در طيف وسيعي از مواد غذايي دارد.

بسته بندی فعال شرایط حاکم بر غذای بسته بندی شده را به نحوی تغییر می دهد که مدت زمان نگهداری آن افزایش پیدا کند و ایمنی و خصوصیات حسی غذا بهبود یابد در حالیکه کیفیت غذای بسته بندی شده را نیزحفظ نماید. یکی از تکنیک هایی بسته بندی فعال، جاذب ها هستند که در این حالت مواد افزودنی فعال در مقابل تغییرات محیطی ایجاد شده در بسته بندی محصولات از خود واکنش نشان می دهند. از مهمترین و پر کاربرد ترین جاذب ها، جاذب اکسیژن می باشد که میتواند به طور موثری از حضور و اثرات سو آن به مواد غذایی جلوگیری کند. جاذب هاي اكسيژن و رطوبت مهمترين تركيبات از لحاظ تجاري در مبحث بسته بندي هاي فعال مي باشند. گیرنده ي اکسیژن ماده اي است که اکسیژن را به طور آنزیمی یا شیمیایی می گیرد و بنابراین بسته ي غذا را کاملاً در مقابل تجزیه و تغییر کیفیت در اثر اکسیژن محافظت می کند جاذب های اكسيژن به دو نوع فلزي و غير فلزي تقسيم مي گردند و در هر دو با واكنش شيميايي موجب اكسيد شدن جاذب و حذف اكسيژن مي گردد.

مواد جاذب اكسيژن يک سد فعال را به بسته بندي اهدا مي كنند كه باعث جذب اكسيژن در فضاي داخل بسته بندي، اكسيژن مانده در داخل محصول وهمچنين اكسيژني كه

  
چهارشنبه 27 آبان 1394
 معصومه راعی

1-       کاربرد جاذب های اکسیژن در بسته بندی مواد غذایی چیست ؟  

دراکثر موارد عامل فساد مواد غذایی وجود اکسیژن می باشد زیرا اکسیداسیون ماده غذایی رشد کپکها و باکتریهای هوازی درحضور اکسیژن صورت میگیرد.

جاذب های اکسیژ ن به موادی اطلاق میشود که در داخل بسته قرار داده شود و بصورت شیمیایی و یا آنزیمی با اکسیژن واکنش داده و غلظت اکسیژن داخل بسته را به کمتر از 01/0 درصد کاهش داده و در همین سطح حفظ میکنند. همچنین جاذب های اکسیژن میتوانند از طریق ایجاد اختلاف فشار جزئی باعث شوند اکسیژن موجود در بافت ماده غذایی طبق پدیده انتشار وارد فضای داخل بسته بندی شده و آن را حفظ نماید. جاذب هاسریع عمل نموده و قادر به حذف حجم زیادی از اکسیژن هستند . برای حذف یا کاهش مقدار اکسیژن موجود در بسته غذایی به هنگام بسته بندی روشهای زیادی اعمال میشود مانند پر کردن تحت خلا، تزریق گاز ، بسته بندی با اتمسفر اصلاح شده و غیره . ولی این روشها نتوانسته اند اکسژن را بطور کامل از بسته حذف نمایند .و معمولا (1/0 – 2 ) درصد اکسیژن در بسته باقی میماند.

علاوه براین درطول نگهداری نیز مقداری اکسیژن وارد بسته بندی می شود جاذب های اکسیژن می توانند مقدار اکسیژن را به کمتر از 1/0 درصد کاهش داده و در این سطح حفظ نمایند جاذب های اکسیژن به وسیله واکنشهای شیمیایی یا آنزیمی اکسیژن را حذف نموده و بنابراین فساد ماده غذایی و افت کیفیت آن را به تعویق می اندازند.

 

نقش جاذب هاب اکسیژن را مواردی نظیر جلوگیری از اکسیداسیون ، ممانعت از تندشوندگی چربیها یا روغن ها ، جلوگیری از تغییر رنگ رنگدانه های گیاهی و حیوانی ، و همچنینی ممانعت از افت ارزش تغذیه ای مواد غذایی از طریق کاهش مقدار ترکیبات ضروری مثل ویتامین ها میتوان نام برد . همچنینن جاذب های اکسیژن با حذف اکسیژن موجود دربسته سبب مرگ حشرات ، کرمها و تخم انها در غلاتی مانند برنج ، گندم ، و سویا میشوند.  

  
سه شنبه 26 آبان 1394
 سمیرا اسمعیل زاده

در اکثر موارد عامل فساد مواد غذایی وجود اکسیژن می باشد زیرا اکسیداسیون ماده غذایی، رشد

کپکها و باکتریهای هوازی و همچنین حشرات در حضور اکسیژن صورت می گیرد. برای حذف

 اکسیژن از بسته بندی ماده غذایی عمدتاً از روشهای اتمسفر اصلاح شده و بسته بندی تحت خلأ

استفاده می شود. ولی این روشهای فیزیکی نمی توانند اکسیژن را بطور کامل حذف نمایند و معمولاً

مقداری اکسیژن(2-1)  درصد در داخل بسته بندی باقی می ماند. علاوه بر این در طول نگهداری

نیز مقداری اکسیژن وارد بسته بندی می شود. در حضور این اکسیژن واکنش های اکسیداسیون و

رشد کپکها می تواند ادامه یابد. جاذ ب های اکسیژن می توانند مقدار اکسیژن را به کمتر از 0.01

درصد کاهش داده و در این سطح حفظ نمایند. جاذب های اکسیژن بوسیله واکنشهای شیمیایی یا

آنزیمی اکسیژن را حذف نموده و بنابراین فساد ماده غذایی و افت کیفیت آنرا به تعویق می اندازند

 

اصطلاح جاذب اکسیژن به موادی اطللاق می شود و به صورت شیمیایی یا آنزیمی با اکسیژن واکنش

داده و غلظت اکسیژن داخل بسته را به کمتر از 0.01 درصد کاهش می دهد و در همین سطح حفظ

می کند هم چنین جاذب های اکسیژن می توانند از طریق ایجاد اختلاف فشار جزئی باعث میشوند اکسیژن موجود در بافت ماده غذایی طبق پدیده انتشار وارد فضای داخل بسته بندی شده و آن را حذف نمایند  جاذب ها سریع عمل نموده و قادر به حذف حجم زیادی اکسیژن هستند نقش جاذب های اکسیژن را مواردی نظیر جلوگیری از اکسیداسیون ، ممانعت از تند شدن چربی ها و روغن ها ، جلوگیری از تغییر رنگ رنگدانه های گیاهی و حیوانی و هم چنین ممانعت از افت ارزش تغذیه ای  مواد غذایی از طریق کاهش مقدار ترکیبات ضروری مثل ویتامین ها می توان نام برد علاوه بر این جاذب های اکسیژن موجود در بسته باعث مرگ حشرات ، کرمها و تخم آن ها را در غلاتی مانند برنج، گندم و سویا می شوند استفاده از مواد گند زدایی مثل برومیدها و متیل دی سولفید  نیز باعث کشتن این افت ها می شوند ولی مشکل این است که بعد از مدتی این کرمها مقاوم میشوند و همچنین بقایای این سموم در ماده غذایی باقی می ماند جاذب های اکسیژن از رشد کپک ها و باکتری ها ی هوازی و تولید سم توسط  آن ها جلوگیری می کند ثابت شده است  که  کپک ها  می توانند در غلظت های 1 تا 2 درصد اکسیژن نیز تکثیر  شوند . برای این که اغلب کپک ها  نتوانند مایکوتوکسین تولید نمایند غلظت اکسیژن باید 0.01 باشد در اینجا تاثیر جاذب های اکسیژن بستگی به نفوذ پذیری بسته بندی دارد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  
دوشنبه 5 مرداد 1394
 مريم مهدوي

حضور اکسیژن در بسته بندی می تواند منجر به بروز یا تسریع واکنش های اکسیداتیو و در نتیجه فساد مواد غذایی گردد. اکسیژن باعث تسهیل رشد میکروب های هوازی و همچنین کپک ها می گردد. واکنش های اکسیداتیو سبب ایجاد تغییرات نامطلوب در بو، طعم، رنگ و ارزش تغذیه ای می گردد. مواد جاذب اکسیژن، یک سد فعال را به بسته بندی اهدا می کنند که باعث جذب اکسیژن در فضای داخل بسته بندی، اکسیژن باقیمانده در داخل محصول و یا اکسیژنی که به مرور زمان از دیواره های بسته بندی وارد بسته بندی شده است، می گردند. این مواد جاذب اکسیژن سال هاست که در دیواره های بسته بندی ها مانند ساشه وارد می شوند و امروزه می توان از آنها به صورت وارد کردن مستقیم در ساختار بسته بندی های مختلف استفاده نمود.

استفاده از این جذب کننده ها باعث فرآیندهای زیر خواهد شد:

1)      حفاظت غذا در برابر کپک ها و میکروارگانیسم های هوازی به خصوص در مورد پنیر و محصولات نانوایی

2)      جلوگیری از رشد حشرات در دوره انبارداری محصول

3)      جلوگیری از اکسیداسیون رنگدانه ها در روغن ها و در نتیجه ممانعت از تند شدن آنها

4)      جلوگیری از اکسیداسیون پیگمان های بافت های گیاهی و حیوانی و در نتیجه تغییر رنگ این بافت ها

5)      جلوگیری از هدر رفتن مواد عطری و طعمی

6)      جلوگیری از هدر رفتن ویتامین ها.

اولین حذف کننده اکسیژن، آهن دو ظرفیتی بود که در دهه 1980 برای بسته بندی مرغ به کار رفت. از جمله معمول ترین مواد فعالی که استفاده می شوند، محلول هایی بر پایه اکسید آهن می باشند که هم به فیلم افزوده می شوند و هم به عنوان لایه داخلی بسته بندی به کار می روند. جاذب های اکسیژن شامل آنتی اکسیدان ها، سولفیت ها، اکسید های چرب غیر اشباع، آنزیم ها(گلوکز اکسیداز، اتانول اکسیداز)، آهن دو ظرفیتی و ... می باشد.

 

 

  
شنبه 3 آبان 1393
 حانیه افسیج

بسته بندي فعال در صنعت مواد غذايي
بسته بندي فعال يکي از مفاهيم جديد در بسته بندي مواد غذايي مي باشد که در پاسخ به تغييرات مداوم در درخواست هاي مصرف کنندگان در حال حاضر وگرايشات بازار توسعه يافته است. تکنولوژي هاي جديد در بسته بندي مواد غذايي در پاسخ به نيازهاي مشتريان يا در راستاي توليد صنعتي محصولات غذايي محافظت شده با روشهاي ملايم تر، تازه، لذيذ و راحت با عمر انباري زياد و کيفيت کنترل شده توسعه مي يابند. علاوه براين تغييرات در نحوه توزيع (مثل جهاني سازي بازار در نتيجه توزيع غذا در مسافتهاي طولاني) يا روش زندگي مصرف کنندگان (بدليل صرف زمان کمتر براي خريد غذاي تازه از بازار و پخت وپز) مهمترين چالشها در زمينه صنعت بسته بندي مي باشد و به عنوان نيروي پيش برنده در جهت توسعه مفاهيم جديد بسته بندي و بهبود يافته مي باشد که ميزان مدت زمان نگهداري را افزايش داده در حاليکه موجب حفظ ايمني و کيفيت مواد غذايي شده و آن را تحت نظارت دارد. در دهه هاي اخير يکي از ابداعات در زمينه بسته بندي مواد غذايي بسته بندي هاي فعال و هوشمند هست که بر پايه واکنشهاي متقابل آزادانه با غذا و محيط غذا پايه گذاري شده است.
 فناوري توسعه يافته بسته بندي فعال به كيفيت خوب، سالم، بي خطر و همچنين به كاهش آلودگي و مشكلات زيست محيطي مي پردازد. سيستمهاي هوشمند بسته بندي فعال عملكرد بسته بندي غذا يا گازهاي اتمسفري داخل را مورد ارزيابي قرار مي دهد و نياز مصرف كننده براي كيفيت بهتر، تازگي و توليد سالم را اجابت ميكند.

از سيستمهاي مهم بسته بندي فعال كه در حال حاضر مورد استفاده قرار مي گيرند مي توان به سيستمهايي نظير جاذبهاي اكسيژن،جاذبها و منتشركننده هاي دي اكسيد كربن، جاذبهاي رطوبت، جاذبهاي اتيلن و منتشركننده هاي اتانول اشاره كرد. سيستمهاي منتشركننده و جاذب طعم،نشانگرهاي دما-زمان و فيلمهاي حاوي مواد ضدميكروبي نيز از انواع ديگر اين سيستمها هستند(جدول 1).


جدول(1): برخي از مثالهاي رايج سيستمهاي بسته بندي فعال

مواد افزودني فعال در مقابل تغييرات محيطي ايجاد شده در بسته بندي محصولات از خود واكنش نشان مي دهند. براي مثال، زماني كه رطوبت موجود در بسته بندي محصول به يك ميزان خاص مي رسد، ماده خشك كننده موجود در بسته بندي آن محصول، شروع به جذب رطوبت موجود در محيط داخل بسته بندي مي كند. اين مواد افزودني فعال، نه تنها باعث جذب رطوبت شده، بلكه مي توانند مولكولهاي ديگري مانند اكسيژن واتيلن را نيز جذب كرده و يا باعث آزاد شدن مواد آنتي باكتريال و يا حتي مواد طعم دهنده شوند. قبلا بسته هاي كوچك يا ساشه ها را در داخل بسته بنديهاي خاص قرار مي دادند تا بتوانند رطوبت و بوي ايجاد  شده در بسته را جذب نمايند. امروزه، در دنيا درصدد هستند كه با وارد كردن اين مواد افزودني خاص در ديواره بسته بندي محصولات، اين كار را آسان تر نمايند.

در كنار مواد افزودني نام برده، مواد جاذي اشعه يووي و موادي كه از ماتي بسته بنديها جلوگيري مي كنند، نيز امروزه كاربرد بالايي را پيدا كرده اند.
بسته بنديهاي فعال و هوشمند، سالهاست كه در كشور ژاپن استفاده مي شوند و امروزه در قسمتهايي از اروپا و آمريكا نيز در صنايع مختلف از اين نوع بسته بنديها، استفاده هاي شايان ميشود. در اين راستا توليدكنندگان متعددي در اروپا در جهت كسب مجوزهاي بهداري و بهداشت، جهت استفاده از اين گونه مواد افزودني در بسته بنديهاي محصولات خود برآمده اند. تخمين زده مي شود که ارزش جهاني کلي بازار بسته بندي فعال در سال 2005 ارزشي معادل 1/558 بيليون دلارداشته و پيش بيني مي شود که اين بازار در سال 2010 به 2/649 بيليون دلار برسد.
در اين مقاله ضمن شرح هر يك از سيستمهاي بسته بندي فعال، مكانيزم و نحوه عملكرد هر يك بطور مختصر شرح داده مي شود. در ادامه پيشرفتهاي اخير در زمينه فناوري بسته بندي فعال مورد بحث و بررسي قرار گرفته و در پايان اثر بسته بندي فعال بر روي كيفيت و ايمني مواد غذايي مورد مطالعه قرار مي گيرد.

جاذب اكسيژن
اكسيژن بالا در بسته بندي غذا به رشد ميكروب، حذف طعم و بوي ايجاد شده، تغيير رنگ و از بين رفتن خوراك كمك مي كند وعلت عمده كاهش زمان ماندگاري غذاها بشمار مي رود. بنابراين كنترل سطح اكسيژن در بسته بندي غذا امري مهم تلقي مي شود. تهيه سيستمهاي جاذب اكسيژن پيشنهادي بود تا خلاء و گازهاي معتدل در بسته بندي، توليد با كيفيت  و زمان ماندگاري را بهبود بخشند. از اين گذشته به لحاظ اقتصادي نيز سودمند باشد.

از مواد جاذب اكسيژن در محصولاتي كه نياز به محافظت در مقابل اكسيژن را داشته، توسط توليدكنندگاني كه قصد جايگزيني شيشه و يا بسته بنديهاي فلزي با بسته بنديهاي پلاستيكي با وزن كمتر، كه استفاده آسان تررا نيز به همراه خود دارند و بسته بنديهاي پلاستيكي تك لايه استفاده مي شود. موادي مانند شيشه، فلزات، اتيلن ونيل الكل، پلي ونيل دي كلرايد، مي توانند سدي را جهت جلوگيري از نفوذ اكسيژن محيط بيروني به داخل بسته بندي حاوي محصول ايجاد نمايند. اين در حاليست كه مواد جاذب اكسيژن، يك سد فعال را به بسته بندي اهدا مي كنند كه باعث جذب اكسيژن در فضاي داخل بسته بندي، اكسيژن مانده در داخل محصول و يا اكسيژني كه به مرور زمان از ديواره هاي بسته بندي وارد بسته بندي شده است، مي گردند. اين مواد جاذب اكسيژن، سالهاست كه در ديواره هاي بسته بنديهايي مانند ساشه ها استفاده مي شوند و امروزه مي توان از آنها در ساختار اتيكتها و يا بصورت وارد كردن مستقيم آنها در ساختار بسته بنديهاي مختلف استفاده نمود. براي مثال، از اين مواد جاذب اكسيژن، در صنعت بسته بندي نوشابه ها در بسته بنديهاي پت كه روز به روز رونق بيشتري پيدا مي كنند، در فيلم هاي مورد استفاده در بسته بندي انواع فرآورده هاي گوشتي و بسته بنديهاي زيپ دار جهت بسته بندي محصولاتي كه بسته بندي آنها قابليت بسته شدن دوباره را دارند، استفاده مي شود.

اكسيد آهن اولين ماده جاذب اكسيژن در ساشه ها بود. ماده جاذب اكسيژن ديگر اسيد آسكوربيك بوده كه اغلب در واشرهاي موجود در درب بطرهاي حاوي آبجو و بطرهاي حاوي آب ميوه جهت جذب اكسيژن كه از درب پلاستيكي اين محصولات عبور مي كند، استفاده مي شود. بيشتر بطريهاي پلي استري حاوي آبجو و يا آب ميوه ها امروزه حاوي نايلون ام دي ايكس شش، كاناليز شده با كبالت مي باشند كه كار جذب اكسيژن را برعهده دارند. براي مثال شركت سيبا مواد جاذب اكسيژني به بازار عرضه كرده است كه آنها را مي توان در بسته بنديهاي  چند لايه پلي اولفيني نيز استفاده نمود. اين مواد جاذب اكسيژن، نسبت به رطوبت حساس بوده و در اثر رطوبت بالاي موجود در مواد غذايي، نوشيدنيها و يا محصولا بهداشت فردي فعال شده و عمل مي كنند.


يك نوع تركيب از غشاء اكسيژن جاذب فعال چند لايه

شركت شورون فيليپس نيز سيستم جاذب اكسيژن را بر پايه يك رزين اكسيدشونده، توليد نموده است. اين سيستم از اتيلن متيل اكريلات سيكلو هگزن متيل اكريلات و يك مستربچ حاوي  مواد فعال شونده نوري و يك كاتاليزاتور نمكي كبالت تشكيل شده است. اين سيستم را مي توان بين لايه هاي عادي و لايه داخلي محافظ بسته بنديهاي چند لايه، اكسترود نمود. عمليات جذب اكسيژن از طريق نوريووي تابيده شده بر روي بسته بندي آغاز مي شود. از اين سيستم در بسته بندي محصولات گوشتي، انواع پنير و انواع خمير تازه استفاده مي شود. از اين سيستم مي توان همچنين در بسته بندي محصولات خشك مانند قهوه، خشكبار و يا پودرهاي شيريني پذيري نيز استفاده نمود. اين سيستم مي تواند برخلاف ساير مواد جاذب اكسيژن، شفافيت خاصي را به بسته بندي اهدا نمايد و هيچگونه طعم اضافه را به محصول داخل بسته بندي  نمي دهند.

خاصيت سيستم جاذب اكسيژن اساسا در اكسيداسيون پودر فلز با ابزار شيميايي يا جذب اكسيژن از طريق استفاده از آنزيمها مي باشد. در مورد تشكيل يك فلز نگه دارنده در يك كيسه معطر كوچك بايد خاطر نشان كرد كه اين فلز با اكسيژن تركيب مي شود تا به اكسيد فلز برسد. مواد كيسه هاي معطر نفوذپذيري بالايي به اكسيژن دارد.  سيستم جاذب اكسيژن اولين پيشرفت و طرحي نا محدود در بازار بسته بندي غذا توسط كمپاني گاز شيميايي ميتسوبيشي بود. نوع  و مقدار جاذب مورد استفاده در يك كيسه معطر، وابسته به اولين سطح اكسيژن در بسته بندي، مقدار حلاليت اكسيژن موجود در غذا، قابليت نفوذ پذيري در بسته بندي مواد، ماهييت (اندازه، شكل، وزن و غيره) و فعاليت آب در غذا مي باشد.
سيستم جاذب اكسيژن مبتني بر فلز، توانايي جذب اكسيژن در برخي غذاهاي با رطوبت بالا، متوسط يا كم و حاوي چربي را دارد. سيستم جاذب اكسيژن آنزيمي نسبت به سيستمهاي مبتني بر فلز گرانتر هستند. سيستمهاي اكسيداسيون آنزيمي نيز نفوذپذيري بالايي در كيسه هاي معطر دارند. بنابراين استفاده از اين سيستمهاي مبتني برآنزيم محدوده گسترده اي دارد.

كيسه هاي معطر جاذب اكسيژن براي غذاهاي مايع مناسب نيستند زيرا برخورد مستقيم مايع با كيسه معطر باعث ريختن محتواي كيسه معطر مي شود. بعلاوه كيسه هاي معطر ممكن است به طور تصادفي با غذا مصرف شده يا توسط بچه ها خورده شوند. فروش كيسه هاي معطر جاذب اكسيژن در ايالات متحده نيازمند داشتن بر چسب <آشاميدني نيست> است كه اين كار براي سلامت ذهني و به منظور پيمان تنظيمي توسط وزارت غذا و دارو (FDA) است.
تلفيقي از جاذبها در غشاي بسته بندي راه بهتري جهت حل مشكل كيسه هاي معطر است. جاذبها ممكن است هر كدام جداسازي شده در يك جامد، پراكنده در پلاستيك يا به صورت معمولي در لايه هاي گوناگون بسته بندي باشند كه شامل لاك و الكل چسبنده يا لعاب لايه ها هستند. جاذب اكسيژن چند لايه اثر بيشتري در جذب اكسيژن نسبت به سيستمهاي جاذب يك لايه دارند.
تلفيقي از سيستم جاذب اكسيژن چند لايه در شكل 1 نشان داده شده است. اكسيژن ورودي از محيط خارجي در محدوده ي لايه ي جاذب اكسيژن توسط لايه ي مانع نسبت به اكسيژن نشت ناپذيري بالايي دارند. لايه دروني يا كنترلي مجاور لايه جاذب اكسيژن امكان دارد كه در پايين آوردن انتقال ماده جاذب به غذا تأثير داشته باشد.



برخي اختراعات و پتنتهاي اخير ايالات متحده در مورد سيستمهاي جاذب اكسيژن

 

 کاربرد جاذب هاي اکسيژن (Oxygen Scavengers) در گوشت:
سطوح بالاي اکسيژن موجود در بسته هاي غذا، ممکن است که رشد ميکروب هاي هوازي، تغييرات نامطلوب عطر و طعم و رنگ و از دست رفتن مواد مغذي را تسريع کرده و زمان ماندگاري آنها را کاهش دهد، به همين دليل کنترل مقدار اکسيژن در بسته هاي مواد غذايي اهميت دارد. سيستم هاي بسته بندي تحت خلأ، سيستم هاي بسته بندي تحت اتمسفر تغيير يافته (
MAP) که در آن با جريان دادن گازهاي مناسب، هوا درون بسته به بيرون رانده مي شود  و همچنين استفاده از جاذب هاي اکسيژن از راه هاي کنترل ميزان اکسيژن در بسته بندي مواد غذايي است   که در مقايسه روش هاي مذکور، روش استفاده از جاذب هاي اکسيژن در حذف کامل اکسيژن درون بسته، بهتر عمل مي کنند. به عبارت ديگر تکنولوژي هاي ديگر، قادر به حذف اکسيژني که از لفاف هاي بسته بندي نفوذ مي کند و يا اکسيژني که درون گوشت يا بين قطعات آن به دام افتاده، نيست در حالي که جاذب هاي اکسيژن بخوبي باقيمانده اکسيژن را حذف مي کنند  . جذب اکسيژن درون بسته بر اساس يک يا چند واکنش زير صورت مي گيرد:
اکسيداسيون پودر آهن، اکسيداسيون رنگ حساس به نور ، اکسيداسيون آنزيمي (مثلاً گلوکز اکسيداز)، اکسيداسيون آسکوربيک اسيد، استفاده از اسيدهاي چرب غير اشباع استخراجي از پوسته برنج متداولترين واکنش ها هستند که البته مورد اول، داراي کاربرد تجاري بيشتري است. اجزاي يک جذب کننده اکسيژن مي تواند شامل يک کيسه  باشد که از لفاف نازک غير مقاوم به عبور اکسيژن تشکيل شده  اين کيسه حاوي يک ماده جذب اکسيژن (مثل پودر آهن) مي باشد. اين مجموعه درون بسته اصلي در کنار محصول قرار داده مي شود  . کيسه هاي (
Agless) که شرکت شيميايي گاز ميتسوبيشي ژاپن توليد کرده از جاذب هاي اکسيژن پر کاربرد و معروف است که مي تواند اکسيژن درون بسته را به کمتر از 1% برساند   .
حال از کاربردهاي تکنولوژي جاذب هاي اکسيژن براي گوشت و محصولات گوشتي به مواردي اشاره مي شود:
تحقيقات نشان داده است که از استيک هاي بسته بندي شده در بسته هاي بدون جاذب هاي اکسيژن در مقايسه با استيک هايي که در بسته بندي آنها، جاذب اکسيژن وجود داشت، تغيير رنگ بيشتر داشته و مقدار بالاتري از مت ميوگلوبين را داشتند  .
 در تحقيق ديگري نمونه هاي گوشت گاو منجمد در بسته هاي پر شده از کربن دي اکسيد همراه با جاذب اکسيژن با بسته هاي پر شده از کربن دي اکسيد بدون جاذب اکسيژن مقايسه گرديد، نتايج نشان داد که در بسته هاي حاوي جاذب اکسيژن، ميزان خروح شيرابه  از گوشت در زمان رفع انجماد کمتر بوده و گوشت از جنبه خصوصيات ميکروبي و ويژگي هاي حسي از وضعيت بهتري برخوردار بود  .
شرکت انگليسي (
Emco) که در زمينه تکنولوژي بسته بندي هاي فعال فعاليت دارد، نوعي از جاذب هاي اکسيژن را به بازار عرضه کرده که مي تواند در مورد بسته هاي حاوي برش هاي گوشت پخته شده استفاده شود، اين جاذب ها تا حدود 200-100 سانتي متر معکب ظرفيت جذب اکسيژن دارند  .
شرکت آمريکايي (
Cryovac) نيز سيستم ها و لفاف هاي جاذب اکسيژني را طراحي کرده است که با قرار گرفتن در معرض نور فرابنفش، فعال مي شود . اين سيستم در مورد محصولات گوشتي خشک شده يا دود داده شده و فرايند شده کاربرد دارد و مي تواند مقدار اکسيژن درون بسته را در مدت 4 تا 10 روز از يک درصد به حد (ppm)  برساند  .

 

 

 

 

  
یک شنبه 15 تیر 1393
 زهرا پورشریف

اصطلاح جاذب اکسیژن به موادی اطلاق می شود که در داخل بسته قرار داده می شوند و به صورت شیمیایی و آنزیمی با اکسیژن واکنش داده و غلظت اکسیژن داخل بسته را به کمتر از یک صدم درصد کاهش داده و در همین سطح حفظ می کنند. همچنین جاذب های اکسیژن می توانند از طریق ایجاد اختلاف فشار جزئی باعث شوند اکسیژن موجود در بافت ماده غذایی طبق پدیده انتشار وارد فضای داخل بسته بندی شده و آن را حذف نماید. جاذب ها سریع عمل نموده و قادر به حذف حجم زیادی از اکسیژن هستند

روش های رایج برای خارج ساختن اکسیژن در هنگام بسته بندی مواد غذایی نمی توانند همه اکسیژن را حذف کنند لذا باید از جاذب های اکسیژن در درب برچسب دیواره ظرف و یا بصورت یک کیسه مجزا در بسته بندی ماده غذایی استفاده نمود تا با جذب اکسیژن باقی مانده و ورودی واکنش های تخریبی نشات گرفته از اکسیژن متوقف شود و به این ترتیب ماندگاری ماده غذایی افزایش یابد. مکانسیم حذف اکسیژن توسط جاذب ها در بیشتر موارد اکسیداسیون پودر آهن می باشد که این پودر در داخل کیسه هایی قرار داده می شود.بسته بندی های حاوی جاذب های اکسیژن اگرچه قیمت تمام شده بیشتری در مقایسه با انواع فاقد جاذب دارند ولی به علت بالا نگه داشتن کیفیت برای تولید کننده صرفه اقتصادی بیشتری داشته هم چنین بازار پسندی مطلوب تری دارند . نقش جاذب های اکسیژن را مواردی نظیر جلوگیری از اکسیداسیون، ممانعت از تند شدگی چربی ها و روغن ها، جلوگیری از تغییر رنگ رنگدانه های گیاهی و حیوانی و همچنین ممانعت از افت ارزش تغذیه ای مواد غذایی از طریق کاهش مقدار ترکیبات ضروری مثل ویتامین ها می توان نام برد. علاوه بر این باعث مرگ حشرات، کرم ها و تخم آن ها در غلاتی مانند برنج، گندم و سویا می شوند و از رشد کپک ها و باکتری های هوازی و تولید سم توسط آن ها جلوگیری می کنند.در حال حاضرجاذب های اکسیژن به صورت کیسه های کوچک حاوی آهن احیا در بسته بندی مواد غذایی از قبیل ماکارونی، اسنک خشک گوشت، چیپس پپرونی، گوشت قرمز، بادام زمینی، نان فاقد گلوتن، جیره های نظامی و بسته های غذایی ناسا استفاده می شود. از درب ها و بطری های پلی استری حاوی جاذب های اکسیژن برای بسته بندی عصاره ها و کچاب استفاده می گردد. در ژاپن کاربرد های اصلی جاذب های اکسیژن در فراورده های غلات مثل کیک های نرم، نان بیسکوییت،پیتزا و غیره می باشد.

  
پنج شنبه 12 تیر 1393
 ندا خطیب

انواع  جاذب هاي اكسيژن و مكانيسم عمل آن ها :

در حال حاضر براي جذب اكسيژن از تكنولوژي هاي اكسيداسيون آهن، اكسيداسيون اسيد آسكوربيک، اكسيداسيون رنگ حساس به نور، اكسيداسيون آنزيمي )مثل گلوكزاكسيداز به همراه كاتالاز(، اسيدهاي چرب غير اشباع )مثل اسيد اولئيک و اسيد لينولئيک( و مخمرهاي تثبيت شده در يک بسترجامد استفاده مي شود. از ميان تكنولوژي هاي ذكرشده اكسيداسيون پودر فلز با ابزار شيميايي

  
چهارشنبه 28 خرداد 1393
 سمیه بهفر

اکسیژن یکی از عوامل مهم  در فساد مواد غذایی است. در میان آنها، اثرات  ناشی از نفوذ اکسیژن در مواد غذایی و نوشیدنی، شامل رنسیدیتی اکسیداتیو چربی های غیراشباع، تخریب ویتامین C، قهوه­ای شدن گوشت تازه، اکسیداسیون روغن های عطر وطعمی آروماتیک و رنگدانه ها و  تحریک رشد میکروارگانیسم های عامل فساد هوازی هستند.  این اثرات نامطلوب روی کیفیت محصول، بیان­کننده این است که حذف یا خروج اکسیژن، یکی از اهداف اصلی برای حفظ مواد غذایی و نوشیدنی است.  بسته­بندی با اتمسفر اصلاح شده، استفاده از جاذب­های اکسیژن، آنتی­ اکسیدان­ها و جداکننده

  
دوشنبه 26 خرداد 1393
 مهسان ایرجی فر

جاذب های اکسیژن: 

حضور اکسیژن در بسته بندی می تواند اثرات مخرب قابل توجهی روی غذاها داشته باشد  و آغازگر واکنشهای اکسیداسیون باشد یا به انها سرعت ببخشد جذب کننده های اکسیژن با حذف اکسیژن (O  2موجود و ورودی) باعث کاهش واکنش های اکسیداتیو می شود. جذب کننده های اکسیژن بطور موثری از رشد حشرات ،کرمها و یا تخم های آن ها در غلاتی مثل برنج، گندم و سویا جلوگیری می کند (9). با وجود استفاده از تکنیک MAP   و بسته بندی تحت خلا این تکنیک ها نمی توانند باقیمانده اکسیژن را در بسته بطور مناسبی حذف نمایند و حدود 0.1 تا 2 درصد اکسیژن در داخل خلل و فرج غذا باقی می ماند. علاوه بر این اکسیژن ورودی از طریق بسته بندی نیز در این روشها حذف نمی شود. درحضور این مقدار اکسیژن هنوز رشد میکروارگانیسم ها ادامه دارد. جاذب های اکسیژن قادر هستند میزان اکسیژن را به کمتر از 0.01درصد کاهش دهند (2و11) و در این مقدار نگه دارند (2). در حال حاضر برای جذب اکسیژن از تکنولوژی های زیر استفاده می شود: اکسیداسیون آهن، اکسیداسیون اسید آسکوربیک، اکسیداسیون رنگ حساس به نور، اکسیداسیون آنزیمی (مثل گلوکزاکسیداز به همراه کاتالاز)، اسیدهای چرب غیر اشباع (مثل اسید اولئیک و اسید لینولئیک) و مخمرهای تثبیت شده در یک  بسترجامد (10). عمومی ترین سیستم های مورد استفاده برای جذب اکسیژن استفاده از تکنولوژی اکسیداسیون آهن می باشد  تخمین زده می شود که 1گرم آهن می تواند با 300 سی سی از اکسیژن واکنش دهد. اگر میزان اکسیژن اولیه و مقدار اکسیژن ورودی مشخص شود، می توان با انتخاب یک جاذب مناسب از عدم حضور اکسیژن در طول نگهداری اطمینان حاصل نمود.

جاذب دیگر اکسیژن استفاده از آنزیم می باشد که می تواند با برخی از سوبسترا ها ،اکسیژن ورودی را جذب نماید  ترکیبی از دو آنزیم،گلوکزاکسیداز و کاتالاز جهت حذف اکسیژن استفاده می شود. آنزیم گلوکز اکسیداز با تبدیل گلوکز به گلوکونودلتا لاکتون، تولید پراکسید هیدروژن می نماید. چون H  2O  2 یک محصول جانبی قابل توجه می باشد، کاتالاز باعث شکستن آن می شود

  

بطوریکه G   سوبسترای گلوکز می باشدو:

  

این سیستم آنزیمی  چون  به تغییرات PH  ، فعالیت آبی، محتوی نمک، دما و سایر فاکتورها بسیار حساس است در غذاهایی که حاوی آب کمتر هستند نمی تواند بطور موثر استفاده گردد. اسید آسکوربیک جاذب اکسیژن دیگری می باشد که به عنوان عامل کاهنده عمل می کند. یک فلز واسط ترجیحا" مس جهت کاتالیز واکنش اکسیداسیون مورد استفاده قرار می گیرد  تکنیک جاذب اکسیژن دیگر شامل بسته هایی از مارپیچهای کوچکی از یک فیلم اتیل سلولز محتوی رنگ حساس به نور و یک پذیرنده اکسیژن یگانه در head space بسته بندی های شفاف می باشد. به علت درخشندگی فیلم در حضور نور با طول موج مناسب، ملکول های رنگ برانگیخته شده ملکولهای اکسیژن را حساس می نمایند که به داخل پلیمر به حالت یگانه نفوذ می کند. این اکسیژن یگانه با پذیرنده ملکولها واکنش می دهد و بنابراین مصرف می شود

8. Day, B.P.F. (2001) Active packaging – a fresh approach. brand_c – the journal of brand technology,1 (1), 32–41.

9.   Raija Ahvenainen.(2003),Novel food packaging techniques.

10. L. Vermeiren F.Devlieghere M.van Beest N.de Kruijf J.Debevere.(1999), Developments in the active packaging of foods.

 

 

  
پنج شنبه 24 بهمن 1392
 مریم نخعی مقدم

جاذب های اکسیژن چه هستند؟

جاذب های اکسیژن در بسته بندی های بسته اضافه می شوند تا به کاهش و یا حذف اکسیژن  موجود در بسته کمک کنند. این مواد برای کمک به حفظ ایمنی و افزایش طول عمر محصول بکار می روند. انواع مختلفی از جاذب های اکسیژن برای طیف وسیعی از کاربردها وجود دارد. ترکیبات جاذب های اکسیژن تا حد زیادی متفاوت است و به مورد مصرف آن ها و میزان آب فعال ماده ای که نگهداری می شود و بسیاری فاکتورهای دیگر بستگی دارد. اغلب، جاذب های اکسیژن داخل یک بالشتک یا کیسه کوچک قرار می گیرند ولی همچنین می توانند بخشی از فیلم بسته بندی باشند. برای بسیاری از محصولات ، ثابت شده است که مخلوطی از پودر آهن، سدیم و کربن فعال کاملا موثر هستند. پودر آهن جزء اصلی است درحالیکه سدیم بعنوان فعال کننده عمل می کند و باعث می شود که ذرات آهن دچار زنگ زدگی شوند و بطور موثر سطح اکسیژن را در اتمسفر محیط کاهش دهند. کربن فعال بعنوان جاذب گاز ، حفاظت بیشتر از محصول و از بین بردن بوهای نامطبوع عمل می کند.

جاذب های اکسیژن چگونه عمل می کنند؟

هنگامی که یک جاذب اکسیژن از بسته محافظتی خودش خارج می شود، رطوبت موجود در اتمسفر اطراف آن با ذرات آهن داخل کیسه جاذب اکسیژن مخلوط می شود، هنگامی که مولکول های اکسیژن با ذرات آهن واکنش می دهند زنگ زدگی شروع به توسعه می کند. بطور معمول قبل از اینکه فرایند زنگ زدن بتواند آغاز شود، حداقل باید 65% رطوبت نسبی در اتمسفر اطراف وجود داشته باشد. برای اصلاح این مشکل، سدیم به مخلوط اضافه می شود. سدیم بعنوان یک کاتالیزور یا فعال کننده عمل می کند و باعث می شود که پودر آهن حتی با رطوبت نسبی کمتر شروع به فرایند زنگ زدگی کند. با تبدیل آهن و اکسیژن به اکسید آهن، حضور اکسیژن در اتمسفر اطراف بطور چشمگیری کاهش می یابد. عملکرد جاذب های اکسیژن بوسیله دمای محیط و رطوبت نسبی محیط تحت تاثیر قرار می گیرد. کربن فعال که یک ماده بسیار متخلخل است و به گازها اجازه می دهد تا از کربن عبور کنند و با کربن در معرض، تعامل داشته باشند. هنگامیکه گازها با کربن تعامل دلرند، بیشتر آلودگی ها و ناخالصی ها جذب و خنثی می شوند. درنتیجه بوهای نامطبوع موجود تا حدزیادی کاهش می یابند.

چرا از جاذب های اکسیژن استفاده می شود؟

اکسیژن بیش از هر عنصر دیگری در اتمسفر، رشد میکروارگانیسم های هوازی مثل قارچ ها و کپک ها را حمایت می کند. با رشد این میکروارگانیسم ها، یکپارچگی بسته به شدت به خطر می افتد. در محصولات غذایی تغییر رنگ صورت می گیرد، دچار ترشیدگی و گندیدگی می شوند و حتی احتمال ایجاد مسمومیت غذایی وجود دارد. جاذب های اکسیژن برای محافظت در برابر چنین مشکلاتی طراحی شده اند.

مزایای استفاده از جاذب های اکسیژن:

کمک به حفظ عطر و طعم تازه قهوه و آجیل

جلوگیری از اکسیداسیون oleoresinهای موجود در ادویه جات و چاشنی ها

جلوگیری از اکسیداسیون ویتامین A,C,E 

افزایش عمر داروها

مهار رشد کپک ها در پنیرهای طبیعی و دیگر محصولات لبنی

تاخیر قهوه ای شدن غیر آنزیمی میوه ها و برخی سبزیجات

مهار اکسیداسیون و تراکم رنگدانه قرمز بسیاری از انواع توت ها و سس ها

محرومیت از اکسیين به ایجاد یک محیط عاری از آفات در موزه ها کمک می کند.

کاربردهای معمول جاذب های اکسیژن:

نان، کیک، کلوچه

آجیل و تنقلات

آبنبات و شیرینی

قهوه و چای

غذاهای خشک و فاقد چربی

گوشت های فرآوری شده و سوسیس های دودی

انواع پنیر و محصولات لبنی

میوه ها و سبزیجات خشک

ادویه جات و چاشنی ها

آرد و غلات

ماکارونی و رشته فرنگی

داروها و ویتامین ها

کیت ها و وسایل تشخیص پزشکی

غذاهای پرندگان و حیوانات خانگی

 

 

1. Miltz, J; Perry,M (Jan 2005). "Evaluation of the performance of iron-based oxygen scavengers, with comments on their optimal applications". Packaging Technology and Science 18 (1): 21=27.

 

2. Gaurav, T; Digvir S. Jayas, Lester E. Jeremiah, Richard A. Holley (Feb 2002). "Absorption kinetics of oxygen scavengers". J Food Science and Technology 37 (2): 209–217.

 

3. Ferrari, M C; S. Carranzaa, R.T. Bonnecazea, K.K. Tunga, B.D. Freemana, D.R. Paula,(2009). "Modeling of oxygen scavenging for improved barrier behavior: Blend films". J Membrane Science 329: 183–192.

 

4. Braga, Lilian; Claire I.G.L. Sarantópoulos, Leila Peres, Jez W.B. Braga (October 2010). "Evaluation of absorption kinetics of oxygen scavenger sachets using response surface methodology". Packaging Technology and Science 23 (6): 351–361.

 

 

  
یک شنبه 15 دی 1392
 مهرنوش میری

دراكثر موارد عامل فساد مواد غذايي وجود اكسيژن مي باشد زيرا اكسيداسيون ماده غذايي رشد كپكها و باكتريهاي هوازي درحضور اكسيژن صورت ميگيرد براي حذف اكسيژن از بسته بندي ماده غذايي عمدتا از روشهاي اتمسفر اصلاح شده و بسته بندي تحت خلا استفاده مي شود ولي اين روشها نمي توانند اكسيژن را بطور كامل حذف نمايند و معمولا 2-0/1 اكسيژن داخل بسته بندي باقي مي ماند علاوه براين درطول نگهداري نيز مقداري اكسيژن وارد بسته بندي مي شود جاذب هاي اكسيژن مي توانند مقدار اكسيژن را به كمتر از 0/01 درصد كاهش داده و در اين سطح حفظ نمايند جاذب هاي اكسيژن به وسيله واكنشهاي شيميايي يا آنزيمي اكسيژن را حذف نموده و بنابراين فساد ماده غذايي و افت كيفيت آن را به تعويق مي اندازند.

http://www.civilica.com 

  
جمعه 13 دی 1392
 مریم توکلی

بسته بندي فعال يكي از مفاهيم جديد در بسته بندي موادغذايي مي باشد كه در پاسخ به نياز مصرف كنندگان و صرف زمان كوتاهتر جهت تهيه غذاي مورد نظر و جهاني سازي بازار غذا و به دنبال ان ارسال مواد غذايي به مسافت هاي طولاني تر و به عبارت ديگر در راستاي توليد صنعتي محصولات غذايي محافظت شده با روشهاي ملايم تر و تازه با عمر نگهداري بالا و كيفيت كنترل شده توسعه يافته است. بسته بندي فعال شرايط حاكم بر غذاي بسته بندي شده را به نحوي تغيير مي دهد كه مدت زمان نگهداري آن افزايش پيدا كند و ايمني و خصوصيات حسي غذا بهبود يابد در حاليكه كيفيت غذاي بسته بندي شده را نيزحفظ نمايد. يكي از تكنيك هايي بسته بندي فعال، جاذب ها هستند كه در اين حالت مواد افزودني فعال در مقابل تغييرات محيطي ايجاد شده در بسته بندي محصولات از خود واكنش نشان مي دهند. از مهمترين و پر كاربرد ترين جاذب ها، جاذب اكسيژن مي باشد كه ميتواند به طور موثري از حضور و اثرات سو آن به مواد غذايي جلوگيري كند. حضور اكسيژن به مقدار زياد در بسته هاي غذا مي تواند باعث رشد حشرات و ميكروب هاي هوازي، تغييرات نامطلوب عطر، طعم، رنگ و از دست رفتن مواد مغذي گردد. به عبارت ديگر مي تواند آغازگر واكنشهاي اكسيداسيون بوده ويا سرعت اين واكنش ها را افزايش دهد و از آنجايي كه مقدار اكسيژن با طول مدت ماندگاري تأثير مستقيم دارد. از اين رو كنترل سطح اكسيژن در بسته بندي هاي مواد غذايي امري مهم تلقي مي شود.

جاذب های اکسیژن: اصطلاح جاذب اکسیژن به مواد ی اطلاق می شود که داخل بسته قرار داده می شوند و به صورت شیمیایی یا آنزیمی با اکسیژن واکنش داده و غلظت اکسیژن را درون بسته به کمتر از 01/0 درصد کاهش می دهد و در همین سطح حفظ می کند. همچنین جاذب های اکسیژن می توانند از طریق ایجاد اختلاف فشار جزئی باعث شوند اکسیژن مو جود در بافت ماده غذایی طبق پدیده انتشار وارد فضای داخل بسته بندی شده و آن را حذف نمایند.

نقش جاذب های اکسیژن را مواردی از قبیل جلوگیری از اکسیداسیون، ممانعت از تند شدگی چربی ها، جلوگیری از تغییر رنگ دانه های گیاهی و حیوانی و همچنین ممانعت از افت ارزش تغذیه ای مواد غذایی از طریق کاهش مقدار ترکیبات ضروری مثل ویتامین ها می توان نام برد. علاوه بر این جاذب های اکسیژن با حذف اکسیژن میتوانند باعث مرگ کرم ها، حشرات و تخم آن ها در غلاتی مانند برنج، گندم و سویا شوند.

منابع:

ناصر صداقت ، یونس زاهدی،1392 ، کاربرد جاذب های اکسیزن در بسته بندی مواد غذایی، بیستمین کنگره ملی علوم و صنایع غذائی ایران

 

Doris Gibisa, Klaus Rieblingera, 2011, Oxygen scavenging films for food application, 11th International Congress on Engineering and Food (ICEF11)

لینک دانلود رفرنس ها:

http://s5.picofile.com/file/8107172142/oxygen_scavenger.pdf.html

http://s5.picofile.com/file/8107172300/oxygen_acavengers.pdf.html

  
شنبه 30 آذر 1392
 رضاشاهین فر

1-      بسياري از غذاها نسبت به اكسيژن حساس هستند، چون به صورت مستقيم و غير مستقيم به عنوان واكنش اكسيد و ...همچنين عامل رشد ميكرو ارگانيسم هاباعث تخريب مواد غذایی مي شود لذا وجود اكسيژن در يك بسته غذايي به عنوان يك نقص در بسته بندي و يا ايجاد فلاب محسوب مي گردد.بنابراين محققان در حذف اكسيژن در بسته هاي غذايي، شيوه هاي مختلف داشته اند .

2-      در كل پايه جاذب هاي اكيسژن اكسيد اكسيون و يا تركيب شدن با يكي از مواد ذيل است، پودر آهن، اسيد اسكوربيك، پلي مرهاي حساس به نور، انزيم ها و...

3-     خصوصيات جاذبهاي اكسيژن براساس اين نكته كه چقدر هوا در داخل بسته وجود دارد . چقدر هوا از طريق اطراف وارد مي شود و چقدر نياز به اكسيژن وجود دارد تعيين مي گردد.

4-     جاذب رطوبت نبايد براي انسان مضر باشد، ميزان اكسيژن را به اندازه كافي جذب كند، نبايد سم توليد كند، نبايد توليد گاز و بوي نامساعد نمايد و يا در اندازه اي باشد كه پايداري ثابتي داشته باشد، برخي كاربردهاي اين مواد عبارتند از :

5-     حذف هواي بالاي بسته بندي و ممانعت از محلول شدن در ماده غذايي

6-     جلوگيري از رشد ميكرو ارگانيسم هاي هوازي

7-     حذف آمين هاي بيوژن در سيستم زنجيره ماهي

8-     ممانعت از مخالفت هاي آنزيمي غذايي

9-     ممانعت از فعاليت  دكر بوكسيد از باكتري هاي غذايي

10-   جلوگيري از اكسيداسيون اوليه و ثانويه مواد غذايي

11-   ممانعت از كم شدن ميزان كاروتن  ماده غذايي در طول مدت نگهداري

12-   ممانعت از توليد اسپور باكتريایي در ماده غذايي

13-   افزايش مدت نگهداري مواد غذايي داخل بطري (‌همراه كردن جذب با بطري )

14-  Renato Souza Cruz, Geany Peruch Camilloto and Ana Clarissa dos Santos Pires, Chapter 2, http://dx.doi.org/10.5772/48453

 

 

 

  
شنبه 16 آذر 1392
 سمیه پاک سرشت

جاذب های اکسیژن در بسته بندی فعال مواد غذایی بیشترین اهمیت رادارند وبه طور مجزا به صورت کیسه های کوچکی در فضای خالی بسته بندی اضافه میشوند.

متداولترین موارد استفاده ازجاذب های اکسیژن غذاهای آماده مصرف نظیرهمبرگرها ،خمیرهای تازه ،نودلها، ورقه های سیب زمینی ،گوشتهای عمل آوری شده ،کیکها ونانهای بادوام ،شیرینی ها وآجیلها ،قهوه ،گیاهان دارویی وادویه ها هستند.استفاده از کیسه های جاذب اکسیژن به خصوص برای فراورده های حساس به نور واکسیژن نظیر فراورده های نانوایی وپیتزا که در آنها رشدکپک وتغییرات رنگ یک مشکل است مزایایی دارد.

مهمترین مزیت جاذبهای اکسیژن این است که ممکن است غلظت اکسیژن را به مقدار بسیار پایین کاهش دهد که در خطوط بسته بندی گازهای تجاری غیر ممکن است. بسته بندی فعال با جاذبهای اکسیژن به طور موثر غلظت اکسیژن در فضای خالی بسته بندی راحتی تا کمتر از 0.01%کاهش داده ودر نتیجه فرایندهای اکسایشی،تغییرات رنگ ورشد کپک ومخمرو...که در مواد غذایی روی میدهد را به تاخیر می اندازد به علاوه اگر جاذبهادارای ظرفیت کافی باشند،اکسیژنی که ازطریق روزنها به فضای خالی بسته بندی نشت میکندرانیزجذب خواهد کرد وزمان ماندگاری ماده غذایی را افزایش خواهد داد..

اکثر جاذب های اکسیژن مورد استفاده رایج مبتنی برآهن هستند.برای اینکه یک جاذب اکسیژن موثر باشد مواد بسته بندی مورد استفاده باید نسبتا موانع خوبی برای نفوذ اکسیژن باشند.

اندازه های مختلف جاذب های اکسیژن با توانایی مصرف2000-20ml اکسیژن در بازار موجود است. انتخاب کیسه مناسب باید بر اساس درجه حرارت نگهداری،مدت زمان ماندگاری مطلوب،فعالیت آب،مقدار اکسیژن اولیه،میزان انتقال اکسیژن ازمواد بسته بندی باشد.

منبع:

فراوری حداقل در صنایع غذایی تالیف :توماس السن ونیلس بنگستن- ترجمه:دکتر فخری شهیدی/مهندس راحله قاسم زاده

 

  
دوشنبه 4 آذر 1392
 سینا راد

کاربرد جاذب های اکسیژن، همانگونه که از نام آن پیداست، جذب اکسیژن و کاهش مقدار اکسیژن موجود در بسته­های حاوی مواد غذایی است.

اکسیژن یکی از مهمترین عوامل اثر گذار در تخریب اکثر مواد غذایی می­باشد که این نقش را ممکن است به صورت شرکت مستقیم در واکنشهای اکسیداتیو (مانند اتو اکسیداسیون چربیها و اکسایش مواد معطر) و یا امکان پذیر کردن رشد میکروارگانیزمهای هوازی (کپکها و باکتریهای هوازی) و یا شرکت در واکنشهای آنزیمی نیازمند به اکسیژن ایفا کند.

در بسته بندی مواد غذایی از روشهای متنوعی برای کاهش مقدار اکسیژن در بسته بندی استفاده می­شود که مهمترین و رایج ترین این روشها اگزاست با بخار، پر کردن داغ، بسته بندی تحت خلأ و استفاده از اتمسفر اصلاح شده  (MAP) می­باشند. ولی اولاً این روشها قادر به حذف کامل اکسیژن از بسته بندی نبوده و درصد کمی اکسیژن (بین %2-5/0) باقی می­ماند و ثانیاً پس از بسته بندی امکان نفوذ اکسیژن به داخل بسته (با استفاده از تراوایی بسته بندی به اکسیژن یا عیوب بسته بندی مانند درزهای دوخت و روزنه ها) وجود دارد.

به دلایل فوق در بسته بندی مواد غذایی حساس به اکسیژن از ترکیبات جاذب اکسیژن استفاده می­شود که قادرند غلظت اکسیژن در بسته بندی را تا کمتر از %01/0 کاهش داده و تا مدت زیادی این غلظت را حفظ نمایند.

ترکیبات جاذب اکسیژن تنوع زیادی دارند که رایج ترین آنها جاذب های آنزیمی (حاوی یک آنزیم اکسیداز و سوبسترای مربوطه)، جاذب های حاوی آهن، کاتکول و اسید اسکوربیک هستند.

از نظر نحوه کاربرد این مواد جاذب هم روشهای گوناگونی متداول است مانند استفاده از پک های دارای مواد جاذب درون بسته، استفاده از یک لایه جاذب اکسیژن در ساختار چند لایه مواد بسته بندی، استفاده از برچسب های جاذب اکسیژن و یا آستر حاوی جاذب در لایه داخلی بسته.

برای اطلاعات بیشتر میتوانید به لینک های زیر مراجعه کنید:

Oxygen Scavengers:  An Approach on Food Preservation

 

THE USE OF OXYGEN SCAVENGERS AND ACTIVE PACKAGING TO REDUCE OXYGEN WITHIN INTERNAL PACKAGE ENVIRONMENTS 

  

جستجوی پیشرفته

کتب و مقالات علمی
صنایع بسته بندی و غذایی

خبرنامه: ثبت ایمیل

فرش پلاس( بسته بندی میوه و سبزی)افزایش ماندگاری محصولات غذایی - فیلم های پلاستیکی چندلایه